عبد الحسين شهيدى صالحى

218

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

خاتون عاملى به اسم سلطان دكن عبد الله قطب شاه ( 1020 - 1083 ق ) به زبان فارسى تأليف كرده و آن را تفسير قطبشاهى موسوم كرده است . اين تفسير شامل يك ديباچه و سه مقدمه و تفسير سورهء اهل اتى مىباشد . نفيس‌ترين نسخه‌هاى خطى نسخهء اصل به خط مؤلف از مخطوطات كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى به ( شمارهء 1257 ) وقفى ابن خاتون سال 1067 ق مىباشد . منابع : الذريعة ، 4 / 343 ؛ فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، 137 ، 1 / 437 ؛ مفسران شيعه ، 155 . اماطة اللثام عن الآيات الواردة فى الصيام ، مجهول المفسر ( زنده در 1046 ق ) مؤلف از مفسران شيعه و محققين عصر صفوى در قزوين است . تفسير مورد بحث به زبان عربى در شرح و تفسير و بيان احكام و فقه آيات صوم است با ذكر روايات و اخبار از ائمهء اطهار ( ع ) و نقل اقوال و فتاوى علماى اعلام در احكام مسائل روزه كه با سه فصل آغاز گرديده است : 1 - اخبار وارده در وجوب روزه ؛ 2 - وجه تسميهء شهر رمضان ؛ 3 - اخبار مخصوص شب قدر و بيان آن . نسخهء خطى اين تفسير در مدرسهء سپهسالار در تهران موجود است و نيز مؤلف فهرست كتابخانهء آن مدرسهء احتمال داده است كه اين تفسير از مؤلفات شيخ حسن بن ابراهيم عبد العالى ميسى باشد ولى شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعة آن را بسيار بعيد دانسته است . اين تفسير در 1046 ق به خواهش بعضى از امراء عصر شاه صفى صفوى تحت عنوان ترجمهء رفع اللثام به فارسى ترجمه شده است . منابع : الذريعة ، 2 / 304 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، 27 ؛ مفسران شيعه ، 156 . الفرات النمير فى تفسير الكتاب المنير ، اثر شيخ المطهر ( م 1039 يا 1048 يا 1049 ق ) فرزند على بن محمد ضمدى يمانى از مفسران و متكلمين